يار محمد خان سهام الدوله / خاور بى بى شادلو
166
سفر نامه هاى سهام الدولة بجنوردى ( فارسى )
قوه حمل به اسلامبول نمودند . تمام فرنگان و حكماى طبيعى و علماى علم جراثقال در حمل و نصب اين ستون متحيرند . عجبتر اين است كه زير ستونى از سنگ يك پارچه ساختهاند و در چهار گوشهء آن زير ستون چهار قطعه آهن به طول و عرض يك ذرع و نيم و به ارتفاع نيم ذرع گذاشته ، اين ستون به اين عظمت يك پارچه را در روى آن قطعات آهن قرار دادهاند . به طور يقين در اين زمان كه صنايع به درجهء كمال رسيده كسى را ممكن نيست كه چنين چيز غريبى را ايجاد نمايد . از آنجا گذشته به تماشاى اطاق مجسمهء « ينكچريها » رفتيم كه از مقوا ساختهاند . اين مكان عبارت است از يك تالار بزرگى و مشتمل است بر بيست مجلس . در هر مجلس مجسمهء بزرگ قبيله را با اجزاء آن تشكيل نمودهاند با لباسهاى مختلف آن زمان . كلاهها و عمامههاى بزرگ و با اسلحهء آن وقت از قبيل خنجر و طپانچه و غيره . اين طايفه در دويست سال قبل استيلاى غريبى بر سلاطين عثمانى داشتند . عزل و نصب سلاطين به اختيار ينكچريان بوده تا در زمان يكى از سلاطين عثمانى جمعى از اين طايفه را قتل و متوارى نموده آسوده شدند . بعد از سياحت اين اطاق و مجسمهها به تماشاى موزهء سلطانى رفتيم كه مشتمل است بر چندين تالار بزرگ . در ميان هريك از اين تالارها اشياء عتيق گذاشتهاند . مجسمههاى گوناگون از سنگ مرمر حجارى شده . در يكى از تالارها مقابر سلاطين و اعاظم مصر را كه از سنگ مرمر يك پارچه تراشيدهاند و از مصر به اسلامبول حمل نموده ، از آن جمله مقبرهء اسكندر است كه از يك قطعه سنگ مرمر يك پارچه به ارتفاع دو ذرعيم صندوق مانند ساختهاند . در چهار طرف بيرونى صندوق صورت اسكندر با سوارهاى يونانى و شكارگاه با اسلحه و لباس آن وقت منقول شده و در طرفى اشكال مردم ايران را سواره با لباس و اسلحهء معمول ايران حجارى شده كه منتهاى امتياز را دارد . در ميان صندوقى نعش يكى از فراعنهء مصر را « موميا » زده گذاشتهاند . از قرارى كه گفتند از مدت وفات آن دو هزار و هشتصد سال مىگذرد و هنوز اغلبى از اعضاى آن محفوظ مانده بود . حتى موهاى سرش ديده مىشد . بعد از گردش و سياحت آنجا ربع ساعت به غروب مانده منزل مراجعت كرديم . دو